Araştırma Köşesi: Kendimize Karşı Nazik Olmak Gerçekten İşe Yarıyor mu?

Çoğumuz hata yaptığımızda kendimizle oldukça sert konuşuruz.

“Nasıl bunu fark etmedim?”
“Yine beceremedim.”
“Herkes yapıyor, ben neden yapamıyorum?”

İlginç olan şu ki, aynı hatayı yakın bir arkadaşımız yaptığında ona genellikle çok daha anlayışlı yaklaşırız.

Peki kendimize gösterdiğimiz bu sert tutum gerçekten bizi daha güçlü ve başarılı mı yapıyor?

Bilimsel araştırmalar bunun her zaman böyle olmadığını gösteriyor.

Araştırma neyi inceledi?

2023 yılında yayımlanan kapsamlı bir meta-analiz, öz şefkati geliştirmeyi amaçlayan psikolojik müdahalelerin depresyon, kaygı ve stres üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

Araştırmacılar, farklı ülkelerde yürütülmüş çok sayıda çalışmanın sonuçlarını birlikte inceleyerek ortak bir sonuca ulaşmaya çalıştı.

Ne bulundu?

Araştırmanın sonuçları, öz şefkati geliştirmeye yönelik çalışmaların depresyon, kaygı ve stres belirtilerini azaltmada anlamlı düzeyde etkili olduğunu gösterdi.

Bu önemli bir bulgu çünkü öz şefkat çoğu zaman yanlış anlaşılabiliyor.

Kendine şefkat göstermek;

• kendini acımak,
• sorumluluk almamak,
• bahane üretmek

anlamına gelmiyor.

Aksine, kişinin zorlandığını kabul ederken aynı zamanda kendisine destekleyici bir dille yaklaşabilmesini ifade ediyor.

Bu günlük hayatta ne anlama geliyor?

Diyelim ki önemli bir sunum yaptınız ve beklediğiniz gibi geçmedi.

İçinizdeki eleştirel ses şöyle diyebilir:

“Rezil oldun.”
“Bir daha kimse seni ciddiye almaz.”

Öz şefkatli bir yaklaşım ise şöyle olabilir:

“Bugün istediğim gibi gitmedi. Bu hayal kırıklığı yaratıyor. Ama tek bir sunum beni tanımlamaz. Bir sonraki için neleri geliştirebileceğime bakabilirim.”

İkinci yaklaşım, hatayı görmezden gelmez. Ancak kişinin kendisini değersizleştirmesine de izin vermez.

Bizim çıkarabileceğimiz ders ne?

Pek çok kişi kendisine sert davrandığında daha motive olacağını düşünür.

Oysa araştırmalar, uzun vadede destekleyici ve anlayışlı bir iç ses geliştirmenin psikolojik iyi oluşla ilişkili olduğunu göstermektedir.

Belki de kendimize şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir:

Aynı durumda sevdiğim bir arkadaşım olsaydı, ona ne söylerdim?

Belki kendimize de zaman zaman aynı cümleleri kurmayı deneyebiliriz.

Kaynak

Han, A., Kim, T. H., Lee, S., & diğerleri. (2023). Effects of Self-Compassion Interventions on Reducing Depressive Symptoms, Anxiety, and Stress: A Meta-Analysis. Mindfulness.